De Vreedzame School

Logo-vreedzame-school

 

Wat is De Vreedzame School?
De Vreedzame School is een compleet programma voor sociale competentie en democratisch burgerschap. Op de inmiddels ruim 600 ‘vreedzame’ scholen in Nederland is de school een leefgemeenschap, waar kinderen zich gehoord en gezien voelen, een stem krijgen, en waar kinderen leren om samen beslissingen te nemen en conflicten op te lossen. Deze sociale en emotionele vaardigheden hebben leerlingen nodig om samen de school tot een plezierige plek te maken. Op vreedzame scholen heerst een positief werkklimaat en zijn de leerlingen actief, zorgzaam en initiatiefrijk; een voorwaarde om tot leren – en daarmee tot een goed rendement – te komen. Ook de samenleving is gebaat bij burgers die zich verantwoordelijk opstellen, die vaardig en vreedzaam omgaan met verschillen en confl icten. Voor scholen die vinden dat onderwijs óók betekent kinderen te helpen vormen tot ‘een goed mens’ is er De Vreedzame School.

De klas en school als oefenplaats
De Vreedzame School bestaat zo’n 15 jaar en heeft zich inmiddels bewezen op het terrein van ‘democratisch burgerschap’. Een belangrijk onderdeel binnen het programma is leerlingmediatie. Op vreedzame scholen is een aantal leerlingen opgeleid tot mediator. Mediatoren leren allerlei vaardigheden om te kunnen bemiddelen bij conflicten tussen leerlingen. Daarnaast vervullen alle leerlingen gemeenschapstaken in de klas, op school en in de buurt. De klas en de school worden zo een oefenplaats voor actief en democratisch burgerschap.

Meer dan een lesmethode
De basis van De Vreedzame School is een structureel lesprogramma voor sociale competentie, met voor alle groepen een wekelijkse les of activiteit. Bovenop dit basiscurriculum zijn verschillende uitbreidingen mogelijk, bijvoorbeeld de module Groepsvergadering. Maar De Vreedzame School is méér dan een lesmethode. Het is een filosofie. Een aanpak, waarin de eigen kracht van kinderen centraal staat. Dat vraagt ook om een bepaalde houding van het lerarenteam. Een tweejarig
invoeringsprogramma voor de implementatie van het programma, training van het team en coaching is nodig om de gewenste resultaten te bereiken.

Lessenserie
De lessenserie voor groep 1 t/m 7 bestaat uit 38 lessen,
het basiscurriculum, verdeeld over de volgende zes blokken:
• We horen bij elkaar – groepsvorming
• We lossen conflicten zelf op – conflicthantering
• We hebben oor voor elkaar – communicatie
• We hebben hart voor elkaar – gevoelens
• We dragen allemaal een steentje bij – verantwoordelijkheid
• We zijn allemaal anders – diversiteit

Groep 8 heeft een wat aangepast programma (o.a. een apart blok over Afscheid nemen).

Wat leren kinderen in De Vreedzame School

Resultaten
Er werken in Nederland inmiddels ruim 600 basisscholen met De Vreedzame School. En met succes. Onderzoek laat zien dat het programma in de ogen van
de scholen werkt, en dat het beklijft. Scholen constateren dat het aantal conflicten afneemt, de sfeer verbetert en dat ruzies beter opgelost worden. Het Nederlands Jeugdinstituut heeft De Vreedzame School opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies.

Publieksversie proefschrift
Wilt u meer weten over de achtergronden, onderbouwing en onderzoeksresultaten? Bij SWP is de publiekversie van het proefschrift ‘Onderwijs en Burgerschap: wat vermag de basisschool?‘ van Leo Pauw verkrijgbaar.

Invoeringstraject ‘De Vreedzame School’
Het hart van De Vreedzame School wordt gevormd door een lessenserie. Tijdens het tweejarige invoeringstraject staat in de teamtrainingen het bijbehorende leerkrachtgedrag centraal. In het eerste jaar ligt het accent op het invoeren van de lessenserie en in het tweede jaar krijgt leerlingmediatie vorm. Daarnaast komen thema’s aan de orde als: sociale veiligheid, omgaan met (ongewenst) gedrag, ouderbetrokkenheid en de Groepsvergadering  (het democratisch hart in klas en school waar leerlingen een stem hebben, en mogen meepraten over zaken die hen aangaan).